جراحی بای پس معده ، نوعی جراحی چاقی است که به کاهش وزن منتج می گردد و با بهره وری از مکانیزم های مختلف ، سبب کاهش جذب کالری توسط بدن می گردد. این عمل جراحی ، برای نخستین بار در سال 1967 میلادی به دنیا معرفی شد و در حال حاضر می توان از آن به عنوان یکی از بهترین و موثرترین روش های درمان چاقی که سبب محدود شدن جذب کالری در بدن شده و به لاغری می انجامد یاد کرد. در مقاله حاضر دکتر سید جواد موسوی  بهترین متخصص جراحی چاقی در قم به اختصار به بررسی این فرآیند جراحی پرداخته است. جهت اطلاع از این  عمل جراحی تا انتهای مقاله با ما همراه باشید.

 

بای پس معده - دکتر سید جواد موسوی

علل افزایش وزن و چاقی

پیش از آن که شرح بیشتری در خصوص جراحی بای پس معده ارائه نماییم ، لازم می دانیم شما را با علل مختلفی که به چاقی و اضافه وزن می انجامند آشنا نماییم.

به طور کلی افراد مختلف ، به دنبال علل گوناگونی ، دچار چاقی می شوند که مهم ترین آن ها عبارتند از :

  • ژنتیک : ژنتیک از جمله عواملی است که سبب اضافه وزن می شود ، به عنوان مثال با نگاهی اجمالی به خانواده هایی که یکی از والدین یا هر دوی آن ها با چاقی روبرو هستند ، می توان به این مسئله پی برد که کودکان این خانواده نیز در معرض مواجهه با چاقی قرار خواهند داشت.
  • پرخوری : غذا خوردن بیش از حد معمول ، از دیگر عواملی است که می تواند ، گشاد شدن معده و به تبع آن ؛ اضافه وزن را به دنبال داشته باشد.
  • مصرف برخی داروهای خاص : عمدتا داروهایی که به مصرف می رسانیم ؛ بویژه داروهایی که سبب تغییر متابولیسم بدن می شوند نظیر داروهای دیابت ، افسردگی و غیره ، عوارضی در پی دارند که یکی از شایع ترین عوارض آن ها چاقی و اضافه وزن می باشد.
  • بالا رفتن سن : کنترل وزن و رسیدن به وزن نرمال ، با بالا رفتن سن به امری دشوار بدل می گردد ؛ لذا توصیه می شود که افراد همواره با رعایت برنامه صحیح غذایی و داشتن تحرک کافی از اضافه وزن پیشگیری نمایند.
  • کم خوابی : از دیگر علل چاقی و اضافه وزن باید به خواب کم اشاره داشت ؛ از این رو افراد باید همواره خواب کافی را در برنامه زندگی خود بگنجانند تا با افزایش وزن روبرو نشوند.

چه زمانی جراحی بای پس معده را در نظر بگیریم ؟

  • شایان ذکر است که چاقی ، افزون بر ایجاد اختلالات روحی – روانی و کاهش اعتماد به نفس ؛ منجر به ایجاد بیماری های جسمی متعددی اعم از دیابت نوع 2 ، بیماری های قلبی – عروقی ، سکته مغزی ، ریفلاکس معده و غیره نیز می گردد.
  • بنابراین در صورتی که با اضافه وزن زیادی مواجه هستید و رژیم های غذایی و حرکات ورزشی ، کمک قابل توجهی به کاهش وزن تان نکرده اند ، سریعا جهت رساندن وزن خود به شرایط ایده آل اقدام نمایید.
  • جراحی بای پس معده ، از کارآمدترین روش های درمان چاقی و رهایی از اضافه وزن می باشد که در حال حاضر مورد توجه گسترده ای قرار گرفته است.

چه افرادی کاندید مناسبی برای جراحی بای پس معده هستند ؟

یکی از رایج ترین پرسش هایی که علاقمندان به عمل بای پس در معده با آن مواجه هستند این است که این نوع جراحی چاقی برای چه‌ افرادی مناسب است ؟ در این قسمت از مقاله جواب سوال خود را خواهید گرفت.به طور کلی ، افرادی که علیرغم تلاش های مداوم برای کاهش وزن و تبعیت از رژیم های سنگین و ورزش های شدید بدنی ؛ نتوانسته اند از وزن خود کاسته و لاغر شوند ؛ می توانند اقدام به این فرآیند جراحی نموده و وزن خود را به میزان قابل توجهی کاهش داده و لاغری را تجربه کنند.لازم به ذکر است تنها افرادی که شاخص توده بدنی آن ها بین 45 – 34 است ، گزینه مناسب برای جراحی بای پس در معـده هستند.به منظور تشخیص این مسئله که آیا کاندید این عمل جراحی هستید و از شریاط لازم برای انجام آن برخوردارید ؛ باید به پزشک متخصص جراحی چاقی رجوع کنید و مورد ارزیابی قرار گیرید.البته توجه داشته باشید که برای اطلاع از این موضوع که کاندید مناسبی برای این فرآیند از جراحی هستید یا خیر ؟ باید به پزشک متخصص جراحی چاقی مراجعه نمایید.

جراحی بای پس معده چگونه انجام می شود ؟

پس از آن که اقدامات لازم برای عمل مذکور ، بر روی متقاضی این عمل جراحی انجام پذیرفته و فرد تحت بیهوشی عمومی قرار گرفت ؛ بخش بزرگتر معده وی به همراه قسمتی از روده کوچک او از مسیر گوارشی ، جدا شده و در نتیجه ، معده وی کوچک تر می شود.حال آن که پس از این عمل جراحی ؛ دیگر امکان عبور مواد غذایی ، از مسیرهای یاد شده وجود نداشته و بنابراین از آن جا که غذای دریافتی به هیچ عنوان تحت الشعاع آنزیم های ترشحی این نواحی قرار نمی گیرد ؛ دیگر تجزیه ای اتفاق تیفتاده و جذب غذا نیز به میزان قابل ملاحظه ای کاهش می یابد.لازم به ذکر است که در حال حاضر با بهره وری از روش نوین RYGO ، اقدام به کوتاه کردن معده و مسیر گوارشی می نمایند.پزشک در این روش ، کیسه ای را در بخش ابتدایی معده بیمار قرار داده  و بدین ترتیب معده را کوچک می کند ؛ سپس بخش تحتانی روده کوچک را به بخش انتهایی کیسه مورد نظر متصل می نماید.پس از این جراحی ، مواد غذایی از مسیر جدید عبور خواهند کرد.

بای پس معده - دکتر سید جواد موسوی

روش های انجام جراحی بای پس معده

جراحی بای پس ذر معده ، به دو روش لاپاراسکوپی و جراحی باز قابل انجام است که در ادامه هر یک از این روش ها را شرح داده ایم :

جراحی به روش لاپاراسکوپی

در عمل بای پس معده به روش لاپاراسکوپی ، جراح متخصص چاقی اقدام به ایجاد چندین برش در ناحیه مورد نظر می نماید و سپس لوله ای بسیار باریک و نازک که لاپاراسکوپ نام دارد را از طریق یکی از این برش ها ، به بدن بیمار وارد می سازد.

لاپاراسکوپ به دوربینی مخصوص ، مجهز است و این دوربین که قابلیت بزرگنمایی بالایی دارد ؛ این امکان را فراهم می آورد که پزشک بتواند به طور کاملا دقیق ، اجزای داخلی بدن بیمار را مورد بررسی قرار دهد.

جراح می تواند از طریق برش های دیگری که در موضع مورد نظر ایجاد شده اند ، دیگر ابزای مورد نیاز برای اعمال اصلاحات لازم بر روی ناحیه جراحی را وارد سازد.

این روش ، از دقت بسیار بالایی برخوردار است ؛ چرا که جراح را قادر می سازد هر لحظه که بخواهد ، تصویری با کیفیت مناسب از ارگان داخلی بدن بیمار ؛ را بر روی مانیتور متصل به دستگاه لاپاراسکوپ مشاهده نماید.

لازم به ذکر است که طول دوره نقاهت این عمل به روش لاپاراسکوپی ، به خاطر کوچک بودن برش های جراحی ؛ به مراتب کوتاه تر از دیگر روش ها است.

جراحی به روش باز

در این روش از جراحی بای پس معده ، جراح متخصص چاقی به منظور مشاهده مستقیم اجزای داخلی بدن بیمار و انجام جراحی و اعمال اصلاحات مورد نظر خود ؛ از طریق ایجاد برشی بزرگ بر روی موضع شکم بیمار اقدام می نماید.

برش ایجاد شده در موضع عمل ، بعد از پایان یافتن جراحی ؛ با بخیه های قابل جذب یا بخیه های غیرجذبی بسته می شود.

شایان ذکر است که در صورت جذبی بودن بخیه ها ، احتیاجی به کشیدن آن ها وجود نخواهد داشت ؛ چرا که این نوع از بخیه ها به صورت خود بخودی توسط بدن جذب می گردند.

ناگفته نماند چنانچه از بخیه های غیرقابل جذب استفاده شده باشد ؛ بیمار باید در روز معین شده برای کشیدن بخیه ها ، به مطب جراح معالج خود مراجعه نماید.

مزایای جراحی بای پس معده

در این روش جراحی ، فرد حدودا 70 درصد از وزن خود را با فاصله کوتاهی ( حدودا 18 ماه ) پس از عمل ؛ از دست داده و به تدریج به اندام ایده آل خود می رسد.

  • عمل مذکور ، یک جراحی ایمن و با حداقل خطر احتمالی می باشد.
  • در این جراحی ، به دلیل کاهش سایز معده ؛ میزان غذای مصرفی فرد کاهش می یابد.
  • در این فرآیند جراحی چاقی ؛ روده فرد ، حداقل میزان کالری را از مواد غذایی دریافتی جذب می کند.
  • این جراحی ، می تواند به بهبود دیابت نوع 2 منتج شود.
  • این جراحی ، ممکن است سبب نیاز به کمترین میزان دارو برای افراد مبتلا به کلسترول و فشار خون شود.
  • این فرآیند جراحی ، سبب کاهش وزن شده و بالتبع موجب تنظیم مجدد هورمون های بدن و افزایش سوخت و ساز بدن می گردد.
  • از مزایای مهم جراحی مذکور ، می توان به این امر اشاره داشت که در این جراحی به دلیل بهره وری از روش لاپاراسکوپی ؛ هیچ گونه برشی بر روی شکم بیمار ایجاد نشده و در نتیجه درد ناشی از آن بسیار ناچیز می باشد.

بای پس معده - دکتر سید جواد موسوی

اقدامات قبل از جراحی بای پس مـعده

افرادی که تصمیم به انجام جراحی چاقی با روش بای پس در معده دارند ، پیش از انجام این عمل جراحی باید از جوانب مختلفی مورد ارزیابی واقع شوند ؛ تا جایی که حتی جهت کسب آمادگی روحی و روانی برای انجام عمل باید در جلسات مشاوره قبل از عمل نیز شرکت نمایند.پیش از هر چیز آزمایشات مختلفی به منظور بررسی شرایط جسمی افراد و سنجش میزان آمادگی آنان برای عمل ، درخواست می شود.غالبا پزشک ، از دو هفته قبل از انجام پروسیجر عمل ؛ رژیم غذایی خاصی را برای افراد تجویز می نماید که باید از آن تبعیت کنند.

این رژیم غذایی ، از قرار زیر است :

  • قبل از جراحی مذکور ، باید 5 الی 7 وعده مایعات و غذاهای مایع اعم از سوپ و مواردی از این قبیل ( البته با حجم کم ) ، را جایگزین مصرف وعده های غذایی حاوی کربوهیدرات و پروتئین فراوان نمایید.
  • قبل از عمل بای پس در مـعده ، باید روزانه به میزان دو لیتر آب بنوشید.
  • در صورت صلاحدید پزشک ، می توانید سبزیجات که حاوی میزان کمی کربوهیدرات هستند را نیز در برنامه غذایی خود بگنجانید.

لازم به ذکر است که این رژیم ، صرفا بدین منظور است که کبد فرد کوچک شده و در نتیجه دید جراح در حین جراحی ، وسیع گردد تا این پروسه جراحی به درستی صورت پذیرد.

رژیم غذایی بعد از بای پس معده

بعد از جراحی بای پس در معده ، جراح معالج دستور رژیم غذایی مخصوصی را برای بیمار صادر می نماید.

لازم به ذکر است که نحوه رژیم غذایی بعد از انجام این عمل ، به وضعیت و شرایط فردی بیمار  ؛ وابسته است.

البته باید اشاره داشت که به طور کلی ، نحوه صحیح تغذیه بعد از عمل بای پس ، به چند مرحله تقسیم بندی می شود و افراد پس از چند مرحله و به تدریج می توانند مصرف مجدد مواد غذایی جامد را از سر گرفته و در برنامه غذایی خود بگنجانند.

ذکر این نکته ، در این جا حائز اهمیت است که این بازه زمانی ( از سرگیری مصرف غذاهای جامد ) ؛ به مؤلفه هایی اعم از پتانسیل بدن بیمار در هماهنگ شدن با شرایط جدید و همچنین میزان بهبودی او بستگی دارد ؛ اما غالبا افراد از 3 ماه بعد از انجام جراحی مذکور می توانند از غذاهای روتین سفره میل نمایند.

تغذیه بعد از عمل بای پس

در ذیل به مواردی اشاره نموده ایم که در طول کلیه مراحل تغذیه بعد از عمل بای پس ، باید مورد توجه قرار گیرند.

  • طبق توصیه جراح متخصص ، باید روزانه حداقل 8 لیوان آب و مایعات مجاز بنوشید و بدین ترتیب از کم آبی بدن ، پیشگیری به عمل آورید.
  • مایعات ، نباید همراه با وعده های غذایی مصرف شوند ؛ بلکه نوشیدن مایعات صرفا بین هر وعده غذایی ، مجاز می باشد. ( اکیدا توصیه می گردد که از نوشیدن آب ، از نیم ساعت قبل تا نیم ساعت بعد از غذا اجتناب شود. )
  • در راستای جلوگیری از پیدایش علائم و نشانه های سندورم دامپینگ ؛ باید از سریع خوردن غذا خودداری نموده و غذای خود را به آرامی میل نموده و به خوبی بجوید.
  • بعد از عمل بای پس معده ، باید مواد غذایی حاوی پروتئین را در برنامه غذایی روزانه خود بگنجانید.
  • به طور کلی باید از مصرف غذاها و نوشیدنی هایی دارای چربی و قند فراوان هستند ، اجتناب نموده و نوشیدنی ها و خوراکی هایی که چربی و قند مختصری دارند را به مصرف برسانید.
  • مصرف الکل تا زمانی که پزشک معالج توصیه می نماید ، به هیچ عنوان مجاز نبوده و باید از مصرف آن پرهیز گردد.
  • مصرف کافئین باید بعد از اتمام فرآیند جراحی ، محدود شده و به حداقل میزان ممکن کاهش یابد ؛ چرا که مواد خوراکی حاوی کافئین می توانند زمینه ساز کم آبی بدن شوند.
  • برای افرادی که تحت عمل بای پس ، قرار می گیرند ؛  مکمل های ویتامین تجویز می شود که باید طبق دستور و به صورت روزانه به مصرف برسند.

آیا جراحی بای پس معده عوارض دارد ؟

هرچند عمل مذکور ، مزایای متعددی دارد ؛ اما نباید از خطرات و عوارض احتمالی ناشی از آن غافل شد.

از جمله شایع ترین عوارض این پروسه جراحی ، می توان به حالت تهوع و استفراغ پس از عمل اشاره داشت که غالبا به مرور زمان و در صورت رعایت رژیم توصیه شده ؛ رفع می گردد.

از دیگر عوارض احتمالی این فرآیند که احتمال وقوع آن ها بسیار ناچیز است می توان به موارد ذیل اشاره نمود :

  • آمبولی ریوی
  • نشت مواد غذایی
  • انسداد روده کوچک
  • کم آبی بدن
  • سوء هاضمه
  • زخم
  • عفونت محل زخم

هزینه عمل بای پس معده چقدر است ؟

قاعدتا افرادی که مترصد انجام جراحی بای پس در معده هستند ، با این سوال روبرو خواهند بود که هزینه این عمل جراحی چقدر است ؟در پاسخ به این سوال پرتکرار باید متذکر شد که چنانچه میزان اضافه وزن بیمار به قدری باشد که سبب بروز بیماری و اختلالات مختلفی شده باشد ؛ این جراحی ، رویکرد درمانی به خود می گیرد و با هدف درمان انجام می پذیرد.لذا در چنین مواردی ، هزینه عمل بای پس توسط بیمه پوشش داده می شود و بسته به نوع بیمه می توان بخشی از هزینه آن را از طریق بیمه پرداخت نمود.ما در مواردی که فرد ، صرفا با هدف زیبایی اقدام به انجام این عمل جراحی نماید ؛ بخش عمده هزینه جراحی را باید خود پرداخت نماید. ( در این موارد ، بیمه تنها پرداخت هزینه های جانبی جراحی ؛ از قبیل دارو و مواردی از این قبیل را تقبل می کند. )لازم به ذکر است که هزینه نهایی جراحی بای پس معده ، وابسته به عوامل مختلفی است و می تواند در هر فردی متغیر باشد.از این رو در صورت تمایل به انجام این جراحی و اطلاع از هزینه دقیق آن ، باید حضورا به مطب جراح مورد نظر رجوع نموده و مورد معاینات کلینیکی قرار گیرید.